የኢትዮጵያ የቀይ ባሕር ስትራቴጂካዊ ውሳኔ ከወደብ ጥገኝነት ወደ አህጉራዊ ማሪታይም ልዑላዊነት

በመካከለኛው ምስራቅና በሆርሙዝ ወሽመጥ ዙሪያ የሚታዩ የፖለቲካዊ ውጥረቶች መርገብ ዓለም አቀፉን የነዳጅና የንግድ ገበያ ያረጋጋል ተብሎ ቢታሰብም፣ ለኢትዮጵያ ግን የቀይ ባሕር ስጋትን በዘላቂነት የሚያስወግድ ሁነኛ መፍትሔ ሊሆን አይችልም።

የኢትዮጵያ የወደፊት የባሕር በራፍና የንግድ ደህንነት ጥያቄ ከባህረ ሰላጤው አገራት ጊዜያዊ መረጋጋት ባሻገር፣ ኢትዮጵያ ከራሷ ቁጥጥር ውጭ ባሉ ውጫዊ አካላትና ቀውሶች ላይ የተንጠለጠለውን የወደብ ጥገኝነት አደጋ የመቀነስ ጉዳይ ነው።

በብል ኤል መንደብና በቀይ ባሕር ማለፊያ ላይ የሚከሰቱ አላስፈላጊ መስተጓጎሎች፣ የመርከቦች መንገድ መቀየርና የኢንሹራንስ ዋጋ መናር በቀጥታ የኢትዮጵያ የኢኮኖሚ ደህንነት ላይ አደጋ ይደቅናል።

ኢትዮጵያ የባሕር በራፍ ጥያቄዋን ከቀላል የሎጅስቲክስ ውይይት አውጥታ እንደ ዋና የአገራዊ ደህንነት ምሰሶ የምትመለከትበት ምክንያቱም ብዙ ነው።

በኢትዮጵያ አገራዊ ገጽታ ላይ የተደቀነው ዋናው ስትራቴጂካዊ ተግዳሮት የአገሪቱ ጥገኝነትና በባሕር ደህንነት ውሳኔዎች ላይ ያላት ሚና አለመመጣጠን ነው።

ኢትዮጵያ በቀይ ባሕር መስመር መዘጋት ሳቢያ የሚከሰተውን ከፍተኛ የኢኮኖሚ ኪሳራ በግንባር ቀደምትነት የምትሸከም አገር ብትሆንም፣ በቀጣናው የባሕር ደህንነት አስተዳደርና ውሳኔ ሰጪነት ላይ ያላት ተጽዕኖ ውስን ሆኖ ቆይቷል።

አብዛኛውን የባሕር ንግዷን በጅቡቲ መስመር ላይ ብቻ ያተኮረ ስላደረገችው፣ በአንዱ ኮሪዶር ላይ የሚከሰት ድገተኛ ችግር መላው የኢትዮጵን ኢኮኖሚ ሽባ የሚያደርግ ነጠላ የአደጋ ስጋት ሆኖባታል።

በመሆኑም መፍትሔው ከጅቡቲ ጋር ያለውን ጠንካራ ወንድማማችነት ሳይነካ፣ የባሕር በራፍ አማራጮችን ማስፋፋትና የወደብ አጠቃቀምን በማስፋት የኢትዮጵያን የንግድ ጽናት ማረጋገጥ ነው።

ይህንን ስትራቴጂያዊ ክፍተት ለመድፈን ኢትዮጵያ ፈጣንና የተቀናጀ የፖሊሲ እርምጃዎችን መውሰድ ይጠበቅባታል።

እንደ በርበራ ያሉ አማራጭ ኮሪዶሮችንና አስተማማኝ የወደብ አጠቃቀም ስምምነቶችን በጽናት ማስቀጠል፣ የኢኮኖሚ አደጋዎችን የሚቋቋሙ የፋይናንስና የስትራቴጂካዊ ምርቶች ክምችት አሰራሮችን መዘርጋት፣ እንዲሁም እንደ የአፍሪካ ህብረት እና ኢጋድ ያሉ አህጉራዊ ተቋማት የባሕር በራፍ የሌላቸው ነገር ግን በኮሪዶሩ የሚጠቀሙ አገራትን የሚያካትት ቋሚ የቀይ ባሕር ደህንነት መድረክ እንዲፈጥሩ ዲፕሎማሲያዊ ጫና ማሳደግ ያስፈልጋል።

ኢትዮጵያ ከራሷ ግዛት ውጭ ያለ የባሕር ማለፊያ ስጋት የመላው የኢኮኖሚዋ ውድቀት ምክንያት እንዲሆን መፍቀድ የለባትም።

ስለሆነም የወደብ አማራጮችን ማብዛት፣ የዲፕሎማሲ ድምፅን ማጎልበት እና የባሕር በራፍ ውሳኔዎችን ከውጭ ፖሊሲ ጋር አቀናጅቶ መምራት የነገዋ ኢትዮጵያ ህልውና መሠረት ነው።